محمد ابراهيمى وركيانى
55
تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )
بنت اسد نيز مانند شوهرش بود ؛ چنانكه به گفته رسولخدا تا وى از نظافت پيامبر و رسيدگى به او فارغ نمىشد ، به فرزندان خويش نمىپرداخت . از همين روى بود كه وقتى على ( ع ) خبر فوت مادر را به پيامبر ( ص ) داد ، آن حضرت گريست و فرمود كه او مادر من هم بود ( اليوم ماتت امّى ) . پيامبر شخصاً در تشييع جنازه وى حاضر شد و از لباس خويش به او كفن پوشانيد و با دست خود او را به خاك سپرد . « 1 » جاحظ اديب بزرگ عرب در قرن دوم دربارهء شخصيت فاطمه بنت اسد مىگويد : چه كسى توانايى مفاخره با آلابوطالب دارد ، با اينكه مادرشان فاطمه بنت اسد هاشمى است ؟ ! « 2 » اولين سفر به شام پيامبر در تمام دوران قبل از بعثت در مكه بهسر برد و بهجز سفر به يثرب در پنج سالگى ، سفرى به شام ( همراه ابوطالب ) در دوازده سالگى « 3 » و سفرى ديگر به شام بهعنوان سرپرست كاروان تجارى خديجه ( عليها السلام ) در 25 سالگى ، از حجاز خارج نشد . پيامبراكرم در سفر اولش به شام با بحيراى راهب ملاقاتى داشت . اين برخورد در شهر بصرى يكى از شهرهاى باستانى سوريه ، در كليسايى كه هنوز آثار آن پابرجاست ، رخ داد . بحيرى با پرسشهايى كه از محمد ( ص ) به عمل آورد ، مطمئن شد كه او همان پيامبر موعود است ، ازاينرو به ابوطالب سفارش نمود كه هرچه بيشتر از او محافظت كند . از همين رو ، پارهاى نويسندگان صدر اسلام مانند عبدالرزاق صنعانى ( قرن دوم هجرى ) مىگويد : ابوطالب پيامبر را از بصرى همراه كاروانى - كه بلال حبشى نيز در آن حضور داشت - به مكه فرستاد . برخى نيز برآناند كه او را تا پايان اين سفر همراه داشت و از آن پس ديگر وى را براى سفرى از مكه خارج نساخت « 4 » بنابراين خدشهء برخى نويسندگان معاصر در اصالت و صحت اين ملاقات ، درست نمىنمايد . « 5 »
--> ( 1 ) . ابنواضح ، تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 368 ؛ ابن ابىالحديد ، شرح نهجالبلاغه ، ج 15 ، ص 370 . ( 2 ) . بنگريد به : ابن ابىالحديد ، شرح نهجالبلاغه ، ج 15 ، ص 270 ؛ . مفيد ، الارشاد ، ج 1 ، ص 3 . ( 3 ) . بيرونى ، آثار الباقيه ، ص 5180 . ( 4 ) . ابنهمام صنعانى ، المصنف ، ج 5 ، ص 316 . ( 5 ) . زرگرىنژاد ، تاريخ صدر اسلام ، ص 185 .